Brexit:
de feiten

23 juni 2016 is D-Day voor de Britten. Blijft het Verenigd Koninkrijk wel onderdeel van de Europese Unie of stappen ze eruit? Dat is de inzet van het referendum dat gehouden wordt. In dit eerste artikel wil ik vanuit een aantal gezichtspunten de situatie rondom een (mogelijke) Brexit schetsen.

 

Brexit:
de feiten

23 juni 2016 is D-Day voor de Britten. Blijft het Verenigd Koninkrijk wel onderdeel van de Europese Unie of stappen ze eruit? Dat is de inzet van het referendum dat gehouden wordt. In dit eerste artikel wil ik vanuit een aantal gezichtspunten de situatie rondom een (mogelijke) Brexit schetsen.

Het is nu nog geen voorpaginanieuws.

Wel is het is een belangrijk en groot onderwerp voor financiële markten. Voor beleggers is het dus belangrijk de ontwikkelingen te volgen. Wat zijn de feiten en hoe kan het Verenigd Koninkrijk de samenwerking met de EU ná een Brexit vorm geven?

De feiten

Het is altijd goed om een aantal feiten – zo objectief mogelijk – op een rij te hebben, want: waar hebben we het eigenlijk over?

  • Aantal inwoners in de Europese Unie is iets boven de 500 miljoen. Dit is inclusief de 65 miljoen mensen die in het Verenigd Koninkrijk wonen.
  • Het Verenigd Koninkrijk is de vijfde (!) economie ter wereld als er gekeken wordt naar het bruto nationaal product (bnp).

    Land

    bnp (in miljarden $ in 2015)

    Ranking bnp per hoofd van de bevolking

    Verenigde Staten

    17.968 5e

    China

    11.385 75e

    Japan

    4.116 25e

    Duitsland

    3.371 19e

    Verenigd Koninkrijk

    2.865 14e
  • Het Verenigd Koninkrijk levert hiermee een bijdrage van 3,9% aan het wereldwijde bruto nationaal product. De bijdrage van de Britten aan het bnp van de Europese Unie ($ 15.800 miljard) ligt iets boven de 15% en daarmee is het Verenigd Koninkrijk de op één na grootste economie van de Europese Unie; alleen de economie van Duitsland is groter.
  • Voor de export van goederen is de Europese Unie zeer belangrijk. Er gaat maar liefst 46% van de Britse export richting de EU. De import vanuit de EU is groter; 54% van de geïmporteerde goederen is afkomstig uit de EU.
  • In het Verenigd Koninkrijk wonen zo’n 65 miljoen mensen. De bijdrage aan de EU is € 11,34 miljard (na aftrek van in het verleden bedongen teruggave). Daartegenover staat € 6,98 miljard ontvangsten in de vorm van subsidies (waarvan € 3,95 miljard voor de landbouw). De nettobijdrage aan het budget van de Europese bedraagt daarmee € 4,36 miljard. Dit betekent dat er per inwoner € 67,- betaald wordt voor lidmaatschap aan de EU. Vergelijk dit met het land dat absoluut gezien de grootste bijdrage levert: Duitsland. Daar bedraagt de bijdrage aan de begroting € 179,- en dit is factor 2,7 groter. Overigens is de Nederlandse bijdrage € 257,- per persoon.
  • Volgens het Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) is het Verenigd Koninkrijk een van de minst gereguleerde landen in de Europese Unie. Dit in tegenstelling tot de perceptie van veel Britten.

Voors en tegens

Hieronder vindt u een opsomming van de belangrijkste argumenten om voor of tegen te zijn.

Uit de EU, voor een Brexit

In de EU, tegen een Brexit

Geen afdracht aan de EU; dit geld kan direct geïnvesteerd worden in het land zelf. De handel met de EU zal lastiger en duurder worden.
Minder regelgeving die vooral het midden- en kleinbedrijf disproportioneel raakt. Er zal mogelijk sprake zijn van importheffingen voor producten vanuit het Verenigd Koninkrijk.
Het Verenigd Koninkrijk kan geheel zelfstandig handelsafspraken met grote niet-EU-landen maken en betere voorwaarden bereiken. EU-handelsafspraken met non-EU landen gelden mogelijk niet meer voor het Verenigd Koninkrijk.
Dit geeft de Britten weer autonomie over juridische, gezondheidszorg- en veiligheidsregulering. Het Verenigd Koninkrijk krijgt bovengemiddeld veel landbouwsubsidie (3,95 miljard) en dit zal moeilijk (intern) op te vangen zijn als dit wegvalt.
Weer eigen baas aan de grens; zowel qua vluchtelingen als buitenlandse werknemers. Juist de Europese harmonisatie van veel regelgeving voorkomt onnodige kosten.
Bij autonomie kan het Verenigd Koninkrijk zich richten op het (terug) krijgen van invloed bij belangrijke internationale organen. Het Verenigd Koninkrijk wordt nu vaak tweemaal vertegenwoordigd bij belangrijke bijeenkomsten. Eenmaal als EU-lid en eenmaal als individueel land.
Tegenstanders van het hele Euro-project kunnen met een ‘Nee-katalysator’ zijn van het uiteenvallen van de EU zoals we die nu kennen. Het Verenigd Koninkrijk wordt minder aantrekkelijk voor buitenlandse investeerders.
Een Brexit kan negatieve gevolgen hebben voor het vrije verkeer van – vooral talentvolle – werknemers. Ook kan het zijn weerslag hebben op de Britten die nu – buiten het Verenigd Koninkrijk– in de EU werken. Zullen die dat mogen blijven doen?
De rol van het Verenigd Koninkrijkals militaire macht zal afnemen.
Een aantal grote bedrijven is gevestigd in het Verenigd Koninkrijk omdat ze dit als springplank gebruiken naar de EU. Een Brexit kan betekenen dat deze bedrijven het land verlaten
Wat zijn de mogelijkheden voor de Britten na een Brexit?

De Europese Unie heeft een aantal standaardovereenkomsten voor handel voor niet-EU-landen. De uit-stemmers rekenen erop dat ze in staat zullen zijn om betere afspraken te kunnen bedingen na een Brexit. Maar dit is nog maar zeer de vraag. Het is goed mogelijk dat de EU-landen het Verenigd Koninkrijk willen ‘straffen’ voor het verlaten van de EU. Dit zou tot uitdrukking kunnen komen in zeer stroef lopende onderhandelingen. Dit kan tevens opgevat worden als een waarschuwend signaal richting mogelijke andere spijtoptanten binnen de Europese Unie.

Lidmaatschap van de EEA (European Economic Area)

De EEA verenigt de 28 EU-lidstaten met de drie zogenaamde EFTA-staten (EFTA staat voor European Free Trade Association) IJsland, Noorwegen en Liechtenstein tot één markt. Als een land toetreedt tot de EU moet het tegelijkertijd een verzoek indienen om toegelaten te worden tot de EEA. Een bijzondere plaats neemt Zwitserland in. Het is wel lid van de EFTA maar is geen lid van de EEA. Het land heeft haar handelsovereenkomsten en samenwerking vastgelegd in bilaterale overeenkomsten met de EU. Het Verenigd Koninkrijk zou kunnen besluiten om lid te worden van de EFTA om zich vervolgens aan te sluiten bij de EEA. Het zou betekenen dat voor het Verenigd Koninkrijk de bestaande overeenkomsten grotendeels blijven bestaan maar dat het land niet meer aan tafel zit bij besprekingen in de EU. Daarbij zou het Verenigd Koninkrijk – weliswaar gereduceerd – nog steeds bij moeten dragen aan de EU.

Lidmaatschap van de EFTA maar niet van de EEA

U zou dit kunnen zien als de Zwitserlandroute. Bij deze variant wordt Verenigd Koninkrijk wel lid van de EFTA maar niet van de EEA. Het zal dan pogen om via bilaterale overeenkomsten betere handelsovereenkomsten te sluiten. Echter, het opstellen hiervan kan jaren in beslag nemen. En de vraag is: wat gebeurt er in de tussentijd? Bovendien draagt Zwitserland wel bij aan het EU-budget en geldt ook in Zwitserland het vrije verkeer van mensen.

Lidmaatschap van de Douane-unie van de EU

Het Verenigd Koninkrijk is weliswaar buiten de Europese Unie, maar zou wel enige voordelen behouden, vooral daar waar het gaat over de handel in goederen. Deze samenwerkingsvorm zou (zeer) negatief zijn voor de servicesector. Een voorbeeld van een soortgelijke overeenkomst is die tussen de EU en Turkije en die tussen Andorra en San Marino.

Handel op basis van World Trade Organization-afspraken

Dit lijkt de minst voor de hand liggende invulling na een Brexit. Het Verenigde Koninkrijk zou dan handel gaan drijven met de EU onder WTO-regelementen. Er zouden nog wel wat voordelen zijn die vergelijkbaar zijn met een Douane-unie maar alleen op een ‘product-per-product’-basis. Daarbij zou het goed kunnen zijn dat specifieke producten en diensten uitgesloten worden. Bovendien zal het met alle andere landen individuele afspraken moeten maken. Er kan dan op geen enkele manier geleund worden op de EU.

Conclusie

De Europese Unie zal, na een mogelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk, als instituut én als grote interne markt niet verdwijnen. En er zal na een Brexit nog steeds gelden: hoe meer toegang een land wil hebben tot de interne markt van de EU, hoe meer het aan de regels van de EU zal moeten voldoen. Dit geldt ook voor het Verenigd Koninkrijk. De vraag is dus gerechtigd of een Brexit wel de oplossing gaat brengen die een hoop uit-stemmers verwachten.

Peter Siks


Peter Siks

Peter Siks werkt al meer dan 25 jaar in de financiële wereld en is gepokt en gemazeld in beleggen. Peter is onder meer geïnteresseerd in de psychologische aspecten van beleggen en sinds 2010 is hij werkzaam bij Binck als beleggerstrainer.

london

Hoe groot is de kans op een Brexit?

Auteur: Peter Siks

Hoe groot is de kans op een Brexit? Dat is natuurlijk de ‘one-million-pound-question’. Het gaat in ieder geval een spannend referendum worden. In dit artikel ga ik verder in op de kans op een Brexit, oorzaken, gevolgen en voors en tegens.

Lees verder
Disclaimer

De informatie op deze pagina is bedoeld ter algemene informatie en is niet bedoeld als advies. Ondanks het feit dat Binck alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan Binck niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Wij adviseren u om eventuele transacties altijd te toetsen aan de uitkomst van uw Financieel Rijbewijs en om niet te beleggen in financiële instrumenten waarvan u de risico’s niet begrijpt. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend.