• Alles over opties

Exercise en assignment

Alles wat u als optiebelegger moet weten

Een grote groep beleggers weet dat de termen excercise en assignment iets met opties te maken hebben.  Maar wat precies, daar moeten ze het antwoord op schuldig blijven. Ook zijn voor veel optiebeleggers deze termen wel bekend, maar ze hebben er in de praktijk nooit mee te maken gehad. Toch is het goed om als (optie)belegger precies te weten wat deze termen betekenen en hoe een en ander in de praktijk gaat.

Opties zijn rechten en plichten

Als u een optie koopt, heeft u een recht. Bij een gekochte call is dit het recht om een bepaalde onderliggende waarde gedurende een bepaalde tijd te mogen kopen. Bij een put heeft u het recht om te mogen verkopen. 

Als u een optie schrijft gaat u een verplichting aan. Bij een geschreven call is het een leveringsplicht en bij een geschreven put heeft u een afnameplicht. U kunt als schrijver van opties assigned worden. Dit betekent dat u gehouden wordt aan de verplichting die u bent aangegaan.

Als koper van een call of put is de keus eigenlijk heel simpel wat u (aan het einde van de looptijd) kunt doen. U verkoopt uw recht op de beurs, of u oefent uw recht uit. En het daadwerkelijk gebruik maken van uw recht wordt het exercisen van een optie genoemd.

Verkopen

Dit doet u gewoon met een orderticket. Dit kan bij aandelenopties tot 17.30 uur op de laatste handelsdag (normaal gesproken de derde vrijdag van de afloopmaand).

Exercisen

Het uitoefenen van uw recht kunt u telefonisch doen of via de website. U heeft tot en met de expiratiedag – tot 17.30 – om dit te doen.

WANNEER NIET EXERCISEN

Het gebeurt wel eens dat een belegger overweegt om een gekochte optie te exercisen terwijl er nog tijdswaarde in zit. Dat is niet verstandig want bij het uitoefenen van de optie wordt de tijdswaarde gereduceerd tot nul.

Een voorbeeld

Meneer Jansen heeft een call optie met een uitoefenprijs van 18 op aandeel ABC. De resterende looptijd is nog zes weken. Het aandeel noteert € 21 en de call optie noteert € 3,30 – € 3,40. Dit betekent dat de intrinsieke waarde van de call optie € 3 is en de tijdswaarde € 0,30. Als de call optie nu uitgeoefend zou worden, is deze € 0,30 per optie weg. Let wel, dit is € 30 per contract! 

Het is verstandiger om de call optie te verkopen voor € 3,30 en de aandelen te kopen voor € 21.

Europese en Amerikaanse stijl

Er bestaan twee soorten opties; opties Amerikaanse stijl en opties Europese stijl. De Amerikaanse stijl opties kunnen, tijdens de gehele looptijd, op ieder moment uitgeoefend worden. Bij Europese stijl opties kan dat alleen aan het einde van de looptijd. In de praktijk betekent dit voor Europese stijl opties dat deze cash gesettled (afgewikkeld) worden.
De opties op aandelen zijn Amerikaanse stijl en alleen de opties op de AEX-index zijn Europese stijl. 

Vergeten?

Maar wat gebeurt er als u vergeet dat u opties in uw portefeuille heeft? Bij Europese stijl index opties dus niets want die worden in geld afgerekend. Als u bijvoorbeeld de 500 call long zit - en de index expireert op 533,41, - krijgt u per optie € 334 (min de kosten van € 2,- per contract) bijgeschreven. 

Bij een Amerikaanse stijl optie werkt het anders. U heeft bijvoorbeeld een recht om een aandeel te mogen kopen op € 20, terwijl het aandeel op de beurs op de vrijdag van expiratie € 21 noteert. Dan treedt automatisch onze 2%-regel in werking. Die regel zorgt ervoor dat opties die meer dan 2% in-the-money zijn op expiratie automatisch door Binck ge-exercised worden. Binck neemt de stukken dan op eigen boek en zal deze de volgende beursdag direct verkopen. Van de netto-opbrengst is 75% voor u. Binck houdt 25% in voor de kosten en het gelopen risico. 

Wanneer wat te doen

De meeste optiebeleggers handelen in opties zonder dat ze de bedoeling hebben de onderliggende aandelen daadwerkelijk in bezit te krijgen (of te verkopen in het geval van een gekochte put of geschreven call). Dit betekent wel dat u in actie moet komen tegen de expiratiedatum. Wat zijn de verschillende mogelijkheden?

Gekochte call

Als de call in-the-money is (dus intrinsieke waarde heeft) dient u de call te verkopen op de optiebeurs of deze te exercisen. Als u de gekochte call uitoefent, weet u dat u de stukken binnenkrijgt op de uitoefenprijs. U kunt de call uiteraard ook verkopen. En als u positief blijft over het aandeel, kunt u ook direct een nieuwe call met een langere looptijd kopen. U rolt de positie dan door.

Een gekochte call die op expiratie at-the-money is, heeft op de laatste handelsdag nog een heel klein beetje tijdswaarde. U kunt deze call te gelde maken door de call te verkopen. Uiteraard kunt u ook wachten tot iets voor half zes en dan besluiten wat u doet. Als de call waardeloos geworden is, doet u niets en als de call intrinsieke waarde heeft, verkoopt u deze alsnog of oefent u deze uit.

Geschreven call

Als de geschreven call op de expiratiedatum out-of-the-money is, heeft u hem waarschijnlijk al teruggekocht. Als de premie van een geschreven call namelijk minder dan € 0,10 bedraagt, kunt u deze zonder transactiekosten terugkopen. U wordt daarmee ontslagen van uw leveringsplicht. Het is slim om hiervoor een doorlopende order te gebruiken die u direct kunt inleggen nadat u de call geschreven heeft. 

Als u de geschreven call terug gekocht hebt, kunt u direct weer een nieuwe call schrijven. U heeft dan de positie doorgerold. Maar doe dit pas als u de eerder geschreven calls daadwerkelijk teruggekocht heeft. Want stelt u zich toch eens voor dat er onverwacht een overnamebod komt op het bedrijf waarop u ‘dubbel’ heeft geschreven want ‘die calletjes op een paar cent expireren toch waardeloos’. Zolang u ze niet teruggekocht heeft houdt u een leveringsplicht!

Geschreven call in-the-money

Mocht de geschreven call in-the-money zijn, dan kunt u erop rekenen dat u de stukken moet leveren. U wordt dan assigned. Als dat uw bedoeling ook is, hoeft u geen actie te ondernemen. Binck zorgt voor de administratieve afhandeling en de stukken verdwijnen uit uw portefeuille.

Maar als u de aandelen niet kwijt wilt, zult u de geschreven call terug moeten kopen. En eigenlijk doet u dat op het moment dat de geschreven out-of-the-money optie een at-the-money optie geworden is. Dit is namelijk het moment om door te kunnen rollen met een kleine credit.

Voorbeeld

  • U heeft de aandelen gekocht op € 10

  • U heeft daarop de out-of-the-money call met uitoefenprijs 11 geschreven met een looptijd van 6 maanden

  • Het aandeel loopt op richting € 11


Dit is het moment om na te denken over willen leveren (en dan hoeft u niets te doen) of de geschreven optie door te willen rollen naar een hoger niveau. U koopt dan de eerder geschreven call 11 terug en schrijft direct een call met uitoefenprijs 12 met een langere looptijd. Vaak kan dit met een kleine credit.

Hoe werkt het bij puts?

Als u een put gekocht heeft, weet u dat u een recht heeft. U kunt dat natuurlijk gewoon verkopen en hoeft verder geen actie te ondernemen. Als u van dat recht gebruik wilt maken, dient u dat voor 17:30 op de dag van expiratie kenbaar te maken. U weet dan dat u de aandelen voor de uitoefenprijs verkoopt.

En wat gebeurt er als u het vergeet? De 2% regel bij puts werkt exact hetzelfde als bij de calls; als een put op expiratie 2% in-the-money is zal Binck de put uitoefenen. Dit betekent dat ze op eigen boek aandelen short gaan en deze de volgende beursdag terugkopen. Bij een positief saldo is 25% voor Binck en 75% voor u. Het is voor u goed om te beseffen dat dit nooit tot een negatief resultaat voor u kan leiden, Binck neemt de positie namelijk voor eigen boek in.

Kortom, als u zich realiseert dat u met opties in rechten en plichten handelt, bent u al een goed eind op weg. De acties die daarbij horen hangen van uw doel af; deze staan hierboven beschreven. En voor beleggers die nog wat ‘koudwatervrees’ hebben, stel ik altijd voor: doe het eens met 1 of 2 opties om in het echt te ervaren hoe een en ander in de praktijk in zijn werk gaat. En als u daar na het lezen van dit stuk nog vragen heeft, kunt u altijd contact opnemen met de Klantenservice & Orderdesk; zij weten daar van de hoed en de rand en ze helpen u graag verder.

Opties zijn risicovolle producten en vereisen kennis, beleggingservaring en in veel toepassingen een hoge risicoacceptatie. Wij adviseren u, voordat u in opties belegt, u goed te informeren over de werking en risico’s. In het document center van Binck vindt u hier meer informatie over in de Handleiding Derivaten. Ook kunt op de website van BinckBank het Essentiële-informatiedocument (Eid) van de optie raadplegen waarin u wilt beleggen. U kunt alleen handelen in opties als u de overeenkomst derivaten heeft afgesloten.

Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doet u bij BinckBank. Of u het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank bent u aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?