• Beleggingsproducten

Wat is een future?

Alles over de risico's en werking van futures

Een future is een overeenkomst om – in de toekomst - een onderliggende waarde te verhandelen tegen een prijs die nu overeengekomen is. 

De eerste officiële future markt was de Dojima Rice Exchange; hier werd gehandeld in rijst futures (rond 1730). Het stelde de rijstboeren in staat om hun toekomstige oogst nu alvast te verkopen. Zo wisten ze nu al tegen welke prijs de rijst verkocht zou worden. Bij de uiteindelijke afwikkeling van het contract werd de onderliggende waarde ook daadwerkelijk fysiek geleverd!

De boeren gebruikten het dus om het risico van hun bedrijfsvoering te verlagen. Ze zetten de rijstfuture in als afdekinstrument (hedge).

Termijncontract 

Maar, zult u zich afvragen, is de koopovereenkomst tussen mij en de buurman om volgende week de auto aan hem te verkopen ook een future? Nee, dit is een termijncontract, want futures worden per definitie op een beurs verhandeld. Bij de overeenkomst met uw buurman is er sprake van een termijncontract maar op de beurs is alles gestandaardiseerd zodat alle facetten van de deal helder zijn voor beide partijen. Denk hierbij aan de prijs, de onderliggende waarde, de looptijd van de future, de bepaling van de uiteindelijke afrekenprijs (settlement) en de valuta waarin de future genoteerd staat. Verder moet er bij futures margin (een borgstelling) aangehouden worden om überhaupt positie in te mogen nemen. Dankzij de margin weet uw bank dat u aan uw verplichtingen kunt voldoen.

Een voorbeeld van een future-trade

Stel, u denkt dat de AEX gaat stijgen en u wilt daar via een future op inspelen. De koers in dit voorbeeld is een index-stand van 525. Even de contractspecificaties van de AEX future op rij:

Voorbeeld AEX-futures (FTI)

 

Onderliggende waarde

AEX index

Naam

FTI

Contractgrootte

200 x de index

Minimale tick size

0,05 ( = € 10,-)

Handelstijden

08:00 – 22:00 uur

Settlement

Cash

Margin

€ 4.900

Expiratie

3e vrijdag van de afloopmaand

Valuta

euro

Beurs

Euronext


Als u deze future koopt, verdient u met iedere punt stijging in de index € 200,- want de contractgrootte van deze future is 200. Maar dit betekent ook dat u voor 200 x de indexstand positie inneemt. In dit voorbeeld (index 525) komt dit neer op een positie van € 105.000 (200 x 525)! Dit bedrag wordt de exposure genoemd en kunt u vertalen als blootstelling aan marktrisico.

Als uw visie uitkomt en de index stijgt met 1% naar 530,25 verdient u 5,25 punten en dat maal 200 geeft een winst in geld van € 1.050. En hoeveel winst had u gemaakt als u een directe belegging in een individueel aandeel had gedaan voor € 105.000 dat 1% stijgt? Precies, ook € 1.050! In die zin is de exposure van een indexfuture dus minder gevaarlijk dan

Als u deze future koopt, verdient u met iedere punt stijging in de index € 200,- want de contractgrootte van deze future is 200. Maar dit betekent ook dat u voor 200 x de indexstand positie inneemt. In dit voorbeeld (index 525) komt dit neer op een positie van € 105.000 (200 x 525)! Dit bedrag wordt de exposure genoemd en kunt u vertalen als blootstelling aan marktrisico.

Als uw visie uitkomt en de index stijgt met 1% naar 530,25 verdient u 5,25 punten en dat maal 200 geeft een winst in geld van € 1.050. En hoeveel winst had u gemaakt als u een directe belegging in een individueel aandeel had gedaan voor € 105.000 dat 1% stijgt? Precies, ook € 1.050! In die zin is de exposure van een indexfuture dus minder gevaarlijk dan een in geld gelijke exposure in een individueel aandeel. Want in een index zijn de bewegingen vrijwel altijd gedempt door tegengestelde bewegingen van de aandelen waaruit de index is opgebouwd. De beweeglijkheid (volatility) van een index is daardoor per definitie lager dan de beweeglijkheid van de aandelen waaruit de index is opgebouwd!.

Wat kost een future?

Maar hoeveel heeft u moeten betalen voor de future? Niets! want bij een future wordt er achteraf pas afgerekend. Wat u wel op uw rekening moet hebben staan is voldoende geld om aan de marginverplichting te voldoen. Voor een AEX-future heeft u bij een indexstand van 525 ongeveer € 10.000 margin nodig. (Dit kan trouwens meer worden als de beurs heel heftig gaat bewegen.)

Juist hier gaat het vaak fout want het lijkt erop dat de future € 10.000 “kost” en het aandeel € 105.000. Mensen zijn dus geneigd om te vergeten wat hun daadwerkelijke risico in de markt is. Dat is € 105.000 en geen € 10.000!

Het is dus van belang dat u goed de hefboomwerking van futures snapt. Dit is ook de reden dat u de volgende twee overeenkomsten moet tekenen voordat u in futures kunt handelen:

- “Handelen in futures”
- “Handelen in marginvereisende derivaten”

Hoe wordt afgerekend?

De future op de AEX-index wordt dagelijks ‘gesettled’. Dit betekent dat er per dag geld wordt bijgeschreven of wordt afgeschreven. Een voorbeeld verduidelijkt dit. 

U koopt op maandag een AEX-future op 525 om 12:04 uur ’s middags. Het slot van die dag is 527,30 en u krijgt het verschil (2,3 punt x 200) bijgeschreven: € 460,-. 

Op dinsdag verkoopt u de future niet en die sluit op 529,30. U krijgt € 400,- (2 punten x 200) bijgeschreven.
Op woensdag is het niet zo’n fijne dag want het slot van de future is 526 en er wordt € 660,- afgeschreven. Per saldo heeft u nog steeds 1 punt verdiend.

Als u de future aanhoudt tot en met de expiratie vindt de final settlement plaats tegen de fixing. De fixing (officieel de EDSP: Exchange Delivery Settlement Price) wordt bepaald door het gemiddelde niveau te nemen van de 31 tikken tussen 15:30 en 16:00 uur op de dag van expiratie. U wordt vervolgens afgerekend in contanten.

Margin slim inrichten levert veel geld op!

Uiteraard kunt u voor uw marginverplichting cash aanhouden. Nadeel is dat dit geld dan werkeloos borg staat te staan terwijl andere onderliggende waarden ook als margin kunnen dienen. Want u kunt ook margin aanhouden in de vorm van obligaties of aandelen. Obligaties geven tussen de 65% en 80% dekkingswaarde en aandelen geven maximaal 70% dekkingswaarde; dit wordt per aandeel bepaald. Om dit automatisch te laten verlopen, dient u de Overeenkomst Effectenkrediet te ondertekenen. Op die manier kunt u dus dekkingswaarde op de obligaties of aandelen benutten zonder dat u daadwerkelijk effectenkrediet opneemt.

Als u bij uw stijl van beleggen regelmatig margin aan moet houden, raad ik u aan om dit te doen in een andere vorm dan cash. Als u gemiddeld over het jaar € 100.000,- margin aan moet houden en u doet dat in de vorm van cash loopt u gewoon geld mis. U kunt uw margin dus beter aanhouden in de vorm van bedrijfs- of staatsobligaties die nog enig rendement geven.

Waarom handelen in futures?

Futures zijn vanwege meerdere redenen interessant:

  • Met futures kunt u snel inspelen op actuele gebeurtenissen. Met één transactie creëert u eenvoudig een positie in de markt;
  • Andere – grote - markten komen binnen handbereik; denk bijvoorbeeld aan Japanse Nikkei 225 Index of de Amerikaanse S&P500 index;
  • Het is een goedkope manier van handelen;
  • Future markten zijn vaak heel liquide. In de Eurostoxx50 future (wat mij betreft de S&P500 van Europa) kunt u heel eenvoudig positie innemen voor 10 miljoen euro aan onderliggende waarde zonder dat de markt een krimp geeft. Het bied- en laatvolume bedraagt eigenlijk altijd ettelijke honderden en 1 future is onderliggend ongeveer € 35.000 waard;
  • Futures kennen ruime openingstijden. U kunt bijvoorbeeld al vanaf 08:00 uur handelen in futures - waaronder de AEX-future – tot 22:00 uur. U kunt dus nabeurs nog eenvoudig positie innemen;
  • Futures zijn zowel offensief als defensief te gebruiken.

 

Prijsvorming futures

De prijzen van futures kunnen grofweg op twee manieren tot stand komen. De eerste is het arbitrage principe en dat is van toepassing op vrijwel alle financiële futures zoals bijvoorbeeld een indexfuture. De futureprijs is dan als volgt opgebouwd:

De huidige koers van de onderliggende  waarde
+   De kosten die het aanhouden van de onderliggende waarde met zich
meebrengt
-/- De tussentijdse opbrengsten

Dit betekent dat de prijs van de future op de AEX-index als volgt is opgebouwd:
Huidige koers + rentekosten -/- dividend

Als de huidige koers van het onderliggende mandje aandelen 525 is, de (daggeld) rente voor 1 maand € 0,05 bedraagt en het dividend 0 is voor de komende maand, dan is de theoretische futureprijs 525,05. Afwijkingen van deze prijs zullen verdwijnen door arbitrage.

Het tweede principe dat geldt voor het prijzen van futures is dat van vraag en aanbod. Voorbeelden hiervan zijn grondstoffen zoals olie, graan en goud.

Future gebruiken als hedge

Stel, u heeft een aandelenportefeuille ter waarde van € 630.000,- en deze volgt de AEX-index vrijwel 1-op-1. U wilt binnenkort op vakantie naar de binnenlanden van Indonesië (geen internet!) en u wilt het marktrisico van uw portefeuille minimaliseren. U besluit dit te doen met een AEX-future.
Om € 630.000,- af te dekken moet u weten hoeveel futures u dan moet handelen. U berekent dit door de portefeuillewaarde te delen door de waarde van de future (indexstand nu 525). Dat geeft:
€ 630.000/ € 105.000 = 6. U verkoopt zes futures en gaat ontspannen op vakantie. Als de rekensom niet zo mooi uitkomt moet u voor uzelf beslissen of wat long of juist short wilt zitten tijdens de vakantie.

Scenario 1
Indexstand is gedaald met 10% naar  en uw portefeuille is 10% minder waard geworden (= € 63.000,-). Daartegenover verdient u geld met de future: u wint 52,5 punten per future x 6 x 200 = € 63.000. Per saldo is er niets gebeurd.

Scenario 2
Indexstand is gestegen naar 550 (+ 4,76%) en uw portefeuille is nu € 660.000 waard maar u verliest nu geld op uw futures. U verliest 25 punten x 6 x 200 = € 30.000.

Scenario 3
De indexstand is bij terugkomst exact gelijk aan het moment van vertrek: 525 punten en u wint of verliest dus niets.

Als u hedged met futures is het van belang dat uw aandelenportefeuille goed met de future is gecorreleerd. Het is ook van belang dat u zich goed realiseert dat u dus geen geld gaat verdienen met een volledig gehedgde portefeuille!

Conclusie

Een future is een krachtig hefboominstrument dat zowel offensief (richting) als defensief (hedge) ingezet kan worden. Futures vragen margin en realiseer u goed dat dit niet het maximale risico is. Kijk naar de exposure.

Ook beleggen bij Binck?


Word klant   Log in