• Onderzoek

Beleggen in 2019; een rondje langs de velden

            PUBLICATIEDATUM: 27 DECEMBER, 2018

“Prediction is very difficult, especially if it is about the future”

Niels Bohr

Voor u ligt een artikel over de algemene verwachtingen voor het beleggingsjaar 2019. De bronnen die hiervoor gebruikt zijn divers: wereldwijd opererende investeringsbanken zoals Goldman Sachs, Deutsche Bank, UBS en Credit Suisse. Daarnaast zijn er diverse andere bronnen geraadpleegd zoals de vooruitzichten van de Nederlandse banken, Bloomberg, IMF, OESO, BlackRock, Tradingeconomics en andere. De links naar de belangrijkste bronnen vindt u onderaan het artikel.

Zoals Niels Bohr al fijntjes opmerkte blijft iets zeggen over de toekomst lastig. Extra lastig wordt het om daar als belegger op te anticiperen. Want naast alle gebruikte wiskundige modellen blijft beleggen mensenwerk. Vanuit dit perspectief is uw eigen visie secundair en gaat het juist om de goede inschatting te kunnen maken van de visie – en bijbehorend gedrag - van de ándere marktspelers. U zet zelf de markt niet in beweging, alle anderen samen wel.

En dat grote groepen mensen van mening kunnen veranderen, is te zien aan de AEX-index in 2018. Onze belangrijkste aandelenindex maakte een duikeling van 577 punten eind juli naar onder de 500 punten in december. Dit is een daling van bijna 15%! Deze beweging kan niet verklaard worden door onverwachte, grote, fundamentele veranderingen. Wel door een veranderende risico- en toekomstinschatting van de beleggers.

Want het evenwicht is wankel op het moment. De grootste risico’s zijn wel bekend:

  • De grootste economieën ter wereld die minder hard zullen gaan groeien in voorgaande jaren;
  • De nieuwe koers van Amerika met als consequenties verdergaand protectionisme, de-globalisering, polarisatie en een handelsoorlog met China;
  • De oplopende rente in de US en de verwachting dat Europa – mondjesmaat weliswaar - zal volgen eind 2019 met het voorzichtig opschroeven van de rente;
  • De Brexit dat steeds meer begint te lijken op een niet te ontwarren Gordiaanse knoop;
  • De politieke onrust in Italië die impact kan hebben op de gehele Eurozone.

 

Tegelijkertijd is er de onderliggende gedachte (of zou u moeten lezen: hoop?) dat de benoemde risico’s niet al te zeer uit de hand zullen gaan lopen. Maar als het wel gebeurt zou duidelijk worden dat er op dit moment geen ‘place of last resort’ is. De schuldenberg, die mede leidde tot de Grote Financiële Crisis in oktober 2008, is nu groter dan toen. Alleen waar de schuld zich toen vooral bevond bij bedrijven en particulieren, is de situatie nu anders. Nu zijn overheden de partij met de meeste schulden. En zij zullen dus slechts zeer beperkt in staat zijn om hulp te verlenen mocht de nood echt aan de man komen. Bovendien zijn de balansen van de meeste Centrale Banken de laatste jaren gegroeid tot ongekende hoogtes en is de rente wereldwijd laag. Er is dus vrijwel geen ruimte om de economie een boost te geven door het verlagen van de rente. Of de (politieke) wil er is om een nieuw monetair verruimingsprogramma te starten is ook niet duidelijk.

250 trillion dollar debt
Mocht het echter zo zijn dat de 'animal spirits' niet de overhand krijgen, dan ziet het plaatje er een stuk rooskleuriger uit. De aandelenmarkten zijn wereldwijd fors gedaald de laatste maanden en daarmee zijn de waarderingen een stuk aantrekkelijker geworden. Maar alles valt of staat dus met het vertrouwen van de grote en kleine beleggers.

Mocht de vlam wel in de pan slaan, dan zal het een zeer woelig jaar worden. Tegelijkertijd biedt een meer volatiele markt ook kansen voor beleggers die met een lange termijn blik naar de markt (blijven) kijken.

Kortom, een gecomprimeerde vooruitblik voor het aankomend beleggingsjaar. Helaas zal 2019 er waarschijnlijk anders uit gaan zien dan hieronder geschetst. Bovendien blijft het als belegger altijd lastig om het juiste evenwicht te vinden tussen uw eigen, onafhankelijke visie en die van ‘de markt’.

1. Het speelveld

Het is altijd goed om een beeld te hebben van de (grootste) economieën ter wereld. Het wel en wee van de top 10 zal in grote mate bepalend worden voor het algemene beeld. Dit neemt trouwens niet weg dat een probleem kan ontstaan in een (economisch gesproken) kleiner land met grote impact. (Griekenland was daar een sprekend voorbeeld van).

Hieronder – om het geheugen nog even op te frissen - de 20 grootste economieën ter wereld (bron: Worldbank)

Bruto Nationaal Product 2017:

Ranking Economie Miljoenen dollars
1. Verenigde Staten 19.390.604
2. China 12.237.700
3. Japan 4.872.137
4. Duitsland 3.677.439
5. Verenigd Koninkrijk 2.622.434
6. India 2.597.491
7. Frankrijk 2.582.501
8. Brazilië 2.055.506
9. Italië 1.934.798
10. Canada 1.653.043
11. Rusland 1.577.524
12. Korea 1.530.751
13. Australië 1.323.421
14. Spanje 1.311.320
15. Mexico 1.149.919
16. Indonesië 1.015.539
17. Turkije 851.102
18. Nederland 826.200
19. Saudi-Arabië 683.827
20. Zwitserland 678.887

2. Wereldwijde marktkapitalisatie

De 10 grootste beurzen in de wereld met hun marktkapitalisatie. Het is goed om u te realiseren dat rond de 40% van de wereldwijde marktkapitalisatie in Amerikaanse aandelen is. Dus is het helemaal niet raar dat de Nederlandse markt de Amerikaanse markt op de voet volgt.
Wereldwijde marktkapitalisatie

3. Economische groei

De algemene verwachting voor de economische groei is wat lager dan voorgaande jaren maar desalniettemin redelijk te noemen. Wel groei, maar minder hard dan dat we gewoon waren de laatste paar jaar. Goed om daarbij op te merken dat het IMF de groeivertraging medio 2018 al naar beneden heeft bijgesteld. Lastig bij de interpretatie is wel dat de groeiverwachtingen in de wereld verschillend zijn.

Real GDP Growth

Bron: IMF, World Economic Outlook

OECD area

Bron: IMF

4. Inflatie

De algemene verwachting is dat de inflatie wereldwijd op zal gaan lopen. Dit wordt mede veroorzaakt door de lage werkloosheid – met als gevolg stijgende lonen - en een vrijwel geheel benut productieapparaat.

Grondstoffen daarentegen zijn niet duurder geworden waar dit normaal gesproken ook een reden voor een oplopende inflatie kan zijn. Hieronder het Invesco DB Commodity Index Tracking Fund (DBC) afgezet tegen de S&P500. Hier is goed te zien dat grondstoffen het laatste kwartaal fors gedaald zijn.

Inflatie

4.1 Kerninflatie

Veel economen kijken echter niet alleen naar de ‘headline inflation’ maar naar de ‘core inflation’ (de inflatie zonder energie en voedsel) en de verwachting hier is dat deze kerninflatie wereldwijd op zal gaan lopen.

Kerninflatie

4.2 Europese Unie inflatie & Amerikaanse inflatie

In de Europese Unie ligt de (headline) inflatie op jet gewenste niveau van rond de 2%. Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse inflatie.

Inflatie Europa

Inflatie Europa

Inflatie VS

Inflatie VS

5. Rente

De rente zal wereldwijd waarschijnlijk licht op gaan lopen. In Amerika is dit al het geval. Bepalend zijn hier de FED Funds (de rente die Amerikaanse banken elkaar in rekening brengen om elkaar ‘overnight’ geld te lenen). De vraag is nu hoe vaak deze met een 0,25% verhoogd zal gaan worden. De markt ging in eerste instantie van 3 – 4 verhogingen in 2019 maar de verwachtingen worden nu naar beneden bijgesteld.
US Fed Funds

US Fed Funds

Tegelijkertijd is het goed om u te realiseren dat Centrale Bank zoals de FED of ECB weliswaar zoveel mogelijk ‘forward guidance’ willen geven, maar dat ze tegelijkertijd moeten inspelen op dat wat er daadwerkelijk gebeurt in de wereld. Hiermee is de intentie tot het verder verhogen van de rente wel uitgesproken maar of dit ook echt zal gaan gebeuren hangt af van de data. Dit leidt echter wel tot meer onzekerheid.

5.1 Amerikaanse 10-jaarsrente

De Amerikaanse 10-jaarsrente is al stijgende vanaf het begin van 2018. Dit is goed te zien in onderstaande grafiek.

Amerikaanse 10-jaarsrente

Daarnaast zal Europa waarschijnlijk pas gaan volgen in de tweede helft van 2019 met het – waarschijnlijk minimaal - verhogen van de rente (nu – 0,4%). De algemene verwachting onder analisten is dat de rente eind 2019 nog steeds 0,17% negatief zal zijn (Bloomberg poll medio december ’18). Maar als u echter nu zou kijken naar hoe de rente er nu voor staat, is het beeld in Europa nog zeer gematigd met een Duitse 10-jaars rente van ongeveer 0,30%

5.2 Duitse 10-jaarsrente

Duitse 10-jaarsrente

6. Consumentenvertrouwen

Het vertrouwen van consumenten in de toekomst is in grote mate bepalend voor de economie. De onderliggende trend is in Amerika nog steeds licht opwaarts gericht maar begint wel af te vlakken. In Amerika ziet de grafiek er zo uit:

Consumenten vertrouwen

Bron: University of Michigan.

Hieronder is het consumentenvertrouwen in Europa weergegeven. In Europa lag de top van het vertrouwen duidelijk aan het begin van 2018 en sindsdien is het consumentenvertrouwen tanende.

Consumenten vertrouwen Europa

De reden waarom het consumentenvertrouwen zo belangrijk gevonden wordt is eenvoudig. Uiteindelijk is de (eind)consument bepalend voor wat gemaakt, of aan diensten geleverd, gaat worden. Als het vertrouwen afneemt, neemt de kooplust af en dit resulteert in minder vraag.

7. Volatiliteit

Waar volatiliteit in 2017 een meerjaars laagtepunt neerzette, is deze in 2018 opgelopen. Ook voor 2019 is de verwachting dat het een beweeglijk jaar kan worden. Dit wordt mede veroorzaakt door een groot aantal belangrijke factoren die bijdragen aan onzekerheid onder beleggers. En daar waar slecht nieuws in een markt met vertrouwen eenvoudig wordt geabsorbeerd, zal er nu – door de grotere onzekerheid over meerdere belangrijke factoren – mogelijk veel extremer gereageerd gaan worden op gebeurtenissen.

Waarin te beleggen in 2019?

Als belegger wilt u graag weten waar u het beste in kunt beleggen de komende periode. Dient de nadruk op aandelen te liggen of juist op obligaties? Of is het juist verstandig om nu voornamelijk cash aan te houden en te kopen op de dip? Trouwens: zowel aandelen als obligaties hebben in 2018 geen goede vertoning laten zien. Beide scoorden een negatief rendement en dit komt zelden voor.

De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Aandelen

Voor aandelen in het algemeen geldt dat de koersen (flink) zijn afgekomen en dat ze daardoor op het eerste gezicht aantrekkelijker geworden zijn. Als de bedrijven in staat zijn om de geprognotiseerde winsten daadwerkelijk te behalen, zijn ze fors goedkoper dan een aantal maanden geleden.

Echter, wereldwijd is te zien dat het aantal bedrijven dat hun winstverwachting naar beneden bijstelt aan het toenemen is. Zeer recent en interessant onderzoek van Yardeni hiernaar is hier te vinden. In dit kader spreekt het volgende staatje boekdelen: hierin ziet u hoe alle genoemde bedrijven in iets meer dan een maand tijd hun outlook naar beneden hebben bijgesteld.

Aandelen

Conclusie, de bedrijven worden de laatste maanden voorzichtiger over hun inschatting van de toekomst.

Op 13 december 2018 is het volgende staatje gemaakt (Bron: Bloomberg).

 

 

Huidige stand index

Huidige K/W

Verwachte K/W ‘19

Groei EBITDA per aandeel

EV/EBITDA

AEX

510

14,2

13,7

8,7%

10,5

AMX

666

27,6

14,2

19,6%

8,8

S&P500

2.662

18,1

16,2

12,2%

10,9

EuroSTOXX600

350

15,3

13,5

4,6%

9,1

MSCI Japan

961

12,3

12,2

-1,6%

7,6

MSCI EM

979

11,8

11,1

-3%

7,6

MSCI China

74,3

11,9

11,8

-4,3%

9,6

MSCI Rusland

599

5,1

5,3

1,6%

3,7

MSCI India

1.248

21,6

19,9

0,6%

11.9

 

K/W Koerswinst-verhouding: huidige koers gedeeld door de winst per aandeel
Verwachte K/W Hier wordt de huidige koers gedeeld door de verwachte winst in 2019
EBITDA Earnings Before Interest, Depreciation and Amortisation
EV Enterprise Value is marktkapitalisatie plus de schulden min cash
EV/EBITDA Enterprise Value gedeeld door EBITDA. Dit geeft een genuanceerder beeld dan K/W alleen omdat er rekening wordt gehouden met schulden.

 

Een aantal interessante ETF’s om te beleggen in de genoemde gebieden:

AEX-index:

 

AMX:

 

S&P500:

 

MSCI Japan:

 

MSCI Emerging Markets:

 

MSCI China:

 

MSCI Rusland:


Obligaties

Van de obligatiemarkten in de ontwikkelde markten wordt weinig rendement verwacht. Niet vreemd gezien de (licht) stijgende rente wereldwijd. Uitzondering hierop is Amerika. Met een 10-jaarsrente van ongeveer 3% is dat forser hoger dan Europa. Wellicht nog interessanter is het kortlopende papier: 2-jaarsrente in de US is fractioneel lager dan de 10-jaarsrente. En zelfs het 6-maandspapier geeft rentes boven de 2%. Vergeet echter niet dat u wel valutarisico loopt als u hier in gaat beleggen!

Daarnaast zijn de huidige algehele verwachtingen voor het rendement op obligaties uit de Emerging Markets beter. Maar als u deze specifieke keus zou maken, denk dan ook om het valutarisico!

Verwachtingen voor de 10-jaarsrente eind ‘19
Verenigde Staten van Amerika 3,44% (nu 2,9%)
Duitsland 0,9% (nu 0,25%)
Verenigd Koninkrijk 2% (nu 1,25%)
Italië 3,35% (nu 2,9%)
China 3,35% (nu 3,34%)
India 7,8% (nu 7,4%)
Indonesië 8,4% (nu 8,2%)

Olie

De vooruitzichten voor de olieprijs zijn gematigd. Er is veel productiecapaciteit (en meer op hogere prijsniveaus) dat een drukkend effect zal hebben op de olieprijs. Ook een afzwakkende economische groei is negatief voor de olieprijsontwikkeling

Goud

Noteert op moment van schrijven rond de $1.250. Alhoewel er geen rally in goud heeft plaatsgevonden – ondanks de zwakte op de aandelenmarkten de laatste maanden – zien de meeste analisten beperkt opwaarts potentieel voor goud. De trading range is redelijk beperkt geweest in 2018 (tussen de $ 1.350 en $ 1.175) en de algehele verwachting is dat goud binnen deze range zal bewegen.

EUR/USD

De consensus van de analisten voor de EUR/USD komt uit op een koers van €/$ 1,19 eind 2019. Dit betekent en stijging van de EURO ten opzichte van de dollar van ongeveer 4%.

Crypto

De cryptomarkt is sinds het hoogtepunt (januari 2018) verworden tot iets kleins. Waar eind 2017 en begin 2018 veel mensen meegegaan zijn in de hype is er veel waarde verdampt. Het YTD-rendement (Year to date: dit is het rendement vanaf 1 januari van dit jaar) van de Bitcoin is bijvoorbeeld 75% negatief en de totale marktkapitalisatie van alle cryptomunten is gedaald van 823 miljard USD naar 108 miljard USD in minder dan 1 jaar tijd. De verwachtingen voor 2019 zijn niet hooggespannen.

Regio’s

De voorkeur van de meeste grote partijen voor aandelen gaat uit naar de US en Emerging Markets. Voor Japan zijn de verwachtingen laag. Voor Europa is het beeld gemixt, maar na de recente dalingen is Europa niet extreem hoog geprijsd.

Beste sectoren

In de navolgende grafiek van BlackRock staan de belangrijkste sectoren afgebeeld. Op de X-as ziet u de gevoeligheid van de sector ten opzichte van de ontwikkeling van het Bruto Nationaal Product (BNP). Het meest gevoelig zijn ‘Financials’ en ‘Industrials’. Het minst gevoelig voor veranderingen in de economie is ‘Health care’.

Op de Y-as vindt u de vrije kasstroom als percentage van de huidige koers.

Healthy fundamentals

Het R-woord

Het steeds vlakker worden van een rentecurve wordt door veel beleggers gezien als een van de beste indicatoren voor een naderende recessie. In de Verenigde Staten is het verschil tussen de korte en lange rente steeds kleiner aan het worden. Toch wordt in het algemeen de kans op een recessie in 2019 laag geacht. In onderstaande grafiek (bron: BlackRock) is dit duidelijk te zien. Wat hier ook uit blijkt is dat de kans op een recessie toeneemt in ’20 en ’21. Dit is echter niet verbazingwekkend gezien het cyclische karakter van de economie. En er is tenslotte al 10 jaar sprake van een bull markt.

Recession watch

Risico’s

“The investor's chief problem - and even his worst enemy - is likely to be himself”

Benjamin Graham

De bekende risico’s zijn eerder in het artikel benoemd. Uiteraard is die lijst nooit volledig. Wie had bijvoorbeeld de negatieve impact van ‘de gele hesjes’ op het Franse BNP in zijn ramingen meegenomen? Of de recent opgelopen spanningen tussen Rusland en Oekraïne aan zien komen? (Waarbij de laatstgenoemde trouwens de best presterende beurs YTD is). En hoe gaat het ‘begrotingstekortenspel’ tussen Frankrijk en Italië zich de komende maanden ontwikkelen? En wat is de invloed daarvan op de stabiliteit binnen de EU? Kortom, risico’s zijn er altijd.

Maar in een omgeving waar de onderhuidse spanning hoog is, kunnen relatief kleine gebeurtenissen leiden tot grote koersuitslagen. En dan komt de uitspraak van Benjamin Graham in beeld.

Als u zich laat leiden door de markt, dan is de kans groot dat u emotioneel reageert als de markt sterk beweegt. Een mogelijke remedie? Schets voor uzelf vooraf een aantal scenario’s hoe u gepositioneerd wilt zijn als scenario A, B, of C zich voordoet. En juist het hebben van een plan kan ervoor zorgen dat u de grote lijn blijft zien en dat u juist gebruik kunt maken van de emotionele reactie van andere marktparticipanten.

Tot slot

De economie zal naar verwachting blijven groeien, ook in 2019. De bedrijfswinsten blijven redelijk op peil en door de zwakte op de markten van de laatste weken zijn aandelen relatief aantrekkelijk geprijsd. Op het rentefront is de algehele verwachting dat de rente wereldwijd licht zal gaan stijgen maar er worden geen forse uitslagen verwacht. Dit wordt mede veroorzaakt door de beperkte inflatie. Dus geen aantrekkelijke omgeving voor beleggen in vastrentende waarden.

Het voornaamste risico is op dit moment wellicht het beleggersvertrouwen. Het is fragiel en kan een flinke knauw krijgen als een aantal – al dan niet benoemde – risico’s uitmonden in harde werkelijkheid. Denk aan een weer oplaaiende handelsoorlog of politieke instabiliteit in de Eurozone.

Want dan bestaat de kans dat het inzicht doorsijpelt dat het vermogen om te steunen door Centrale Banken en overheden beperkt is. Met als gevolg dat het vertrouwen nog verder daalt.

Tegelijkertijd, als we met zijn allen in staat zijn om de risico’s te verkleinen, zou het zomaar een onverwacht mooi jaar op de beurs kunnen worden.

Peter Siks heeft geen positie in bovengenoemde fondsen

Beleggen kent risico’s. Uw inleg kan minder waard worden.

Gebruikte bronnen:

JP Morgan
Goldman Sachs
Deutsche Bank
ING
ABN AMRO
Credit Suisse
HSBC
Bloomberg
OESO
IMF
BlackRock
Tradingeconomics
Rabobank

Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doe je bij BinckBank. Of je het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank ben je aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?