• Historisch perspectief

Beleggen in historisch perspectief: Disinflatie & groei

Aan de voet van de jaren ’80 had de belegger zijn aandelen verruild voor goud en kreeg hij zijn gelijk. Wederom ging de inflatie door het dak, en bovendien belandde Amerika in een recessie, geen slecht moment om in goud te beleggen. Maar schijn bedriegt. Deze recessie markeerde het einde van de hoge inflatie en de rest van het decennium zou bijna het tegenovergestelde zijn van de tien jaar ervoor.

De politiek & De Centrale Bank: Volcker houdt vol & Reaganomics

De recessie die het decennium inluidde werd voor een belangrijk deel veroorzaakt door de Federal Reserve, die de rente tot een toppunt van bijna 20% verhoogde! Hoge inflatie en een hoge rente is een zure mix. Terwijl prijzen hard stijgen wordt lenen ook een stuk duurder. De Fed kwam dan ook onder druk te staan. Volcker was er echter van overtuigd dat deze pil geslikt moest worden om het inflatiespook terug in de fles te krijgen. En hij kreeg gelijk. De inflatie normaliseerde en zou de rest van het decennium redelijk gematigd blijven.

Rentevoet (3-maands T-bills)

Inflatie

De hierboven getoonde grafieken zijn gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller en de Louis Fed

Ondertussen was Ronald Reagan in 1980 gekozen als president. Zijn economisch beleid, later gedoopt tot Reaganomics, had 4 hoofdlijnen: lagere belastingen, minder regulering, het terugbrengen van overheidsuitgaven, en het tegengaan van inflatie. In de praktijk had hij wat minder moeite met het verlagen van de belasting dan het terugbrengen van de overheidsuitgaven. Voeg een vleugje minder regulering toe en u heeft een turbomotor in de economie gebouwd.

Bruto Binnenlands Product

Overheidsschuld / BBP

De hierboven getoonde grafieken zijn gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth, het IMF en Cambridge University Press.

Reagan geloofde in “trickle down economics”, oftewel het idee dat het verlagen van de belasting voor topverdieners doorsijpelt in de rest van de samenleving. Hij zag zo’n belastingverlaging bovendien als een beloning voor succes, wat een centraal thema was binnen zijn conservatieve regering. Succes was niet erg, en het mocht best gevierd worden.

De samenleving: De opkomst van de yuppies

Dat droeg bij aan de opkomst van yuppies (young urban professionals), stereotype hoogopgeleide inwoners van steden met materialistische trekjes. Deze groep werd symbool voor een decennium waarin een mooi appartement, lidmaatschap van een exclusieve fitnessclub en een Master Business Administration (MBA) opleiding graadmeters voor succes werden. De afname van regulering gaf kredietverlening de kans om bij te dragen aan die ambities.

Privaatschuld / BBP

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth, het IMF en Cambridge University Press.

De financiële markten: First steps to financialization

Eind jaren ’70 bracht Salomon Brothers de eerste Mortgage-backed securities op de markt. Voor deze producten, bestaand uit verpakte hypotheken, zou in de financiële crisis 30 jaar later een speciale rol zijn weggelegd. Het markeerde het begin van een tijdperk van financialisatie en securitisatie, mede mogelijk gemaakt door de deregulering onder Reagan. Daardoor werden de financiële markten in de jaren ’80 onder andere relevanter en toegankelijker, maar ook complexer en soms risicovoller.

Dat risico was goed terug te zien in de golf faillissementen van Savings & Loan banken in de jaren ’80. Zo’n instelling accepteert korte-termijn deposito’s om er lange-termijn leningen zoals hypotheken van te kunnen verstrekken. Omdat regels waren versoepeld, waren de activiteiten van deze banken risicovoller geworden en zou ruim een derde failliet gaan.

Desondanks hadden de positieve effecten van de financialisatie, economische groei en het gunstige overheidsbeleid de overhand. De aandelenmarkt floreerde onder deze omstandigheden en groeide met een gemiddelde van bijna 12% per jaar.

S&P Composite Index

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

Op 19 oktober 1987, beter bekend als Black Monday, maakte de aandelenmarkt nog wel een enorme duikvlucht. De Dow Jones Index zou op deze dag bijvoorbeeld bijna 22% zakken. Toch veroorzaakte deze crash niet de blijvende pijn of vertraging die we eerder gezien hebben. Dat de crash zelf zo heftig was wordt geweten aan de impact van geautomatiseerde handel, wat toen een nieuw fenomeen was.

Ook de obligatiemarkt kende met de dalende rente van de jaren ’80 een decennium met goede rendementen. De yield liep terug, waardoor bestaande obligaties meer waard werden.

10-jaarsrente (US T-bonds)

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

Zoals ik al opmerkte was het decennium bijna een spiegelbeeld van de 10 jaar ervoor. De goede resultaten in de aandelen- en obligatiemarkten hadden dan ook van stokje gewisseld met goud en grondstoffen. De dalende inflatie en rente maakte het voor beleggers interessanter om hun geld in financiële assets te steken, en dus vloeide vermogen van goud terug naar aandelen en obligaties. Zeker aan het begin van het decennium werden daardoor rake klappen uitgedeeld aan de goudprijs.

Goudprijs in $

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth.

De grondstoffenprijs was in dat opzicht wat stabieler, die liep hand in hand met de inflatie terug. Het betekent wel dat de belegger die vasthield aan zijn beproefde jaren ’70 strategie van een behoorlijk koude kermis thuis zou komen.

Grondstofprijzen (index)

Deze grafiek is gebaseerd op de Bloomberg Commodity Index, afkomstig van Bloomberg LP.

Omgaan met verandering

Eén ding wat te leren valt van Black Monday is dat tijdens de jaren ’80 de spelregels in de markt drastisch begonnen te veranderen. Zo namen computers voor het eerst een significante rol in. Het is vandaag de dag evident dat dat allerlei positieve effecten met zich meebrengt, met niet in de laatste plaats de sterk verbeterde prijsvorming en liquiditeit van beleggingsinstrumenten.

Wat we ook zagen is een gestage toename van privaatkrediet en toenemende complexiteit door die veranderingen. Aan de belegger dus de taak om er allemaal chocola van te blijven maken. Hen die daarin slaagden zou nog een lucratieve periode te wachten staan…

Beleggen kent risico’s. Uw inleg kan minder waard worden.

Meer uit deze serie

Dit artikel is onderdeel van een serie van twaalf artikelen waarin wordt besproken wat we kunnen leren van 100 jaar beleggen.


Naar het overzicht


Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doet u bij BinckBank. Of u het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank bent u aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?