• Historisch perspectief

2010 - 2020 | Reflatie & verschuiving

Geef een centrale bankier een grafiekje van de Amerikaanse inflatie de afgelopen 10 jaar, en hij concludeert waarschijnlijk dat de Federal Reserve haar werk goed heeft gedaan. Vergeleken met de jaren ’30 verliep het gevecht met deflatie een stuk soepeler. We schrijven in Amerika dan ook de periode van reflatie, oftewel de terugkeer naar “stabiele inflatie”. En verschuiving? Dat zagen we onder andere in de politieke arena, waar het populisme momentum wist op te bouwen. 

De samenleving: Afkicken, gigantisme en ecologie

De wereld was het erover eens, de schuldenberg was veel te hoog geworden, met als toppunt de financiële crisis. Verandering was nodig. De vraag was echter hoe men die verandering teweeg zou brengen. De centrale banken stuurden primair niet op schulden, maar op economische- en prijsstabiliteit. Hun aanpak was dan ook het verlagen van de rente, oftewel het bijdrukken van geld.

De lage rente betekende dat de kredietwaardige “haves” (zoals grote bedrijven) steeds meer leenden. Voor de minder kredietwaardige have-nots sprong de overheid in het gat met stimuleringsmaatregelen. Daardoor veranderde misschien de samenstelling van de schulden, maar groeide de schuld alsnog sneller dan de economie.

Bruto Binnenlands Product, Miljoenen  $, waarde in 2018

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth, het IMF en Cambridge University Press.

Zoals u ziet groeide de economie desalniettemin zelf ook stevig. Met name op technologisch gebied zagen we zeer snelle ontwikkeling. Kenmerkend was daarbij het ontstaan van gigantische techbedrijven, met als bekendste natuurlijk “the Four Horsemen” (Google, Amazon, Facebook, Apple).

Door die snelle groei en dat bijkomend gigantisme, zoals macro-econoom Geert Noels het noemt, kwam in dit decennium ook een maatschappelijke discussie op gang over de impact ervan. Meer dan ooit ontstond een brede consensus dat aan groei een ecologische prijs zit. Welke ontwikkelingen we op dat vlak gaan zien is een vraag voor de toekomst, maar het is duidelijk dat deze vraag vaker gesteld zou gaan worden. Ook in de beleggingswereld.

De politiek: Verdeling en verdeeldheid

Hoewel de schuldenberg bleef stijgen zouden we de overheid tekort doen door te zeggen dat ze stilzat. Er kwam strengere wet- en regelgeving over krediet en in het financiële systeem werden flinke hervormingen doorgevoerd. De belangrijkste hervorming kwam in 2010 met de naam Dodd-Frank Act, waarmee de regulering op Wall Street compleet herzien en verbeterd werd.

Naast wet- en regelgeving was stimulering direct na de crisis een belangrijke prioriteit. Daarbij lag de focus van Obama op herverdeling van de pot (van de haves naar de have-nots) en op sociale voorzieningen. Dat had wisselend succes.

Zo was een bijeffect dat bepaalde middensegmenten hard geraakt werden door de verhoogde lasten onder zijn beleid. Bovendien leidde de scheefgroei van de betalingsbalans tot toenemende druk op de machtsverhouding tussen Amerika en haar crediteuren.

Deze en andere zaken leidden bij een hele groep Amerikanen tot onvrede. In de hoop op verandering verkoos men daarom Trump in 2016 als nieuwe president. Trump draaide verschillende sociale plannen van Obama terug en begon een handelsoorlog met China om een betere concurrentiepositie van Amerika af te dwingen.

De handelsoorlog had in beginsel een negatief economisch effect, maar niettemin was Trump zeker gefocust op snelle economische groei. Daarom verlaagde hij belastingen voor bedrijven, draaide hij grote delen van de Dodd-Frank Act terug en pleitte hij voor renteverlagingen door de Federal Reserve.

Inflatie / Renteprecentage

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

De financiële markten: Nieuwe records, nieuwe realiteit

Al deze maatregelen bij elkaar waren als een baksteen op het gaspedaal van de economie. Het zal u dan ook niet verbazen dat de aandelenmarkt stevig presteerde en, ondanks de correctie die de handelsoorlog met China veroorzaakt, een spectaculaire eindsprint in wist te zetten.

S&P Composite Index

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

De dynamieken waren voor bedrijven ideaal. Enerzijds lag door de lage rente het krediet voor het oprapen, anderzijds volgden later in het decennium bovendien belastingverlagingen. Bovendien zochten investeerders door de lage rente in toenemende mate hun heil op de aandelenmarkt.

Door de lage rente daalde ook de yield op obligaties, wat beleggers uit die markt dreef in hun zoektocht op rendement. Daarnaast zorgde de lage rente direct, simpelweg wiskundig, voor hogere prijzen. Zoals we in de inleiding van deze serie zagen, is prijs immers afhankelijk van de verwachte rente én verwachte toekomstige winst. Wordt de rente lager, dan stijgt de waarde nu.

Diezelfde dynamieken zien we terug in de markt van obligaties. De yield daalde dan ook mee met de lagere rente.


10-jaarsrente (US T-bonds)

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

Vorige week bespraken we de grondstofprijzenbubbel uit de jaren 2000. Na de correctie in de kredietcrisis herpakten die prijzen zich kort, gedreven door terugkerende vraag in landen als China. De matige inflatie in de jaren die volgden, gecombineerd met crises in verschillende opkomende landen en de veranderende economie van China, zorgden ervoor dat de jaren ’10 geen goede tijd voor grondstoffen bleken.

Grondstofprijzen (index)

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

De rol van goud als waardevast alternatief werd in dit decennium wederom bewezen, echter zou het licht positieve rendement niet voldoende zijn om de inflatie tegen te gaan.

Goudprijs in $

Deze grafiek is gebaseerd op de Bloomberg Commodity Index, afkomstig van Bloomberg LP.

Ook koorddansend het nieuwe decennium in?

Het is de grote vraag. Zoals we al eerder concludeerden is het niet zo dat hebben van schuld inherent slecht is. De vraag is wel of het door voldoende groei kan worden gecompenseerd. En of we het aankunnen als dat niet gebeurt. Volgende week neem ik u graag nog één keer mee om dieper stil te staan bij dat soort vragen, en om te reflecteren op de 10 decennia die we nu hebben gezien.

Meer uit deze serie

Dit artikel is onderdeel van een serie van twaalf artikelen waarin wordt besproken wat we kunnen leren van 100 jaar beleggen.


Naar het overzicht


Beleggen kent risico’s. Uw inleg kan minder waard worden.

Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doet u bij BinckBank. Of u het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank bent u aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?