• Beleggen in historisch perspectief

Beleggen in historisch perspectief: The roaring nineties

U ziet het al. Dit artikel maakt de term “roaringhaar rentree. Van alle decennia tot nu toe zijn de jaren ’90 duidelijk het schoolvoorbeeld voor globalisering en wereldvrede. Dat positieve sentiment werd ook gevoeld op de beurs, waar de belegger haar vertrouwen in de komst van het internet stelde. De Amerikaanse overheid droeg graag haar steentje bij en werd met deregulering de katalysator van globalisering en groei. Kortom, alle lichten stonden op groen.

Bruto Binnenlands Product, Miljoenen  $, waarde in 2018

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth.

De politiek: Stimuleren of balanceren

Net als tien jaar eerder begon ook dit decennium met een recessie. Oorzaken waren de ontknoping van de Savings & Loan crisis, een schok in de olievoorraden door de Golfoorlog, en renteverhogingen door de Federal Reserve. Deze situatie was natuurlijk campagnevoer voor Clinton. In 1993 maakte hij na 12 jaar dan ook een eind aan de republikeinse hegemonie in het Witte Huis.

Het klink misschien als de omgekeerde wereld, maar na een periode waarin het overheidstekort sterk gegroeid was bracht juist de democraat Clinton het drastisch terug. In deze tijd omarmden politici uit de volle breedte van het spectrum het idee van de vrije markt. Daar was ook alle reden toe, want de economie groeide als kool.

De typische sociale stimulering die we in eerdere democratische kabinetten zagen (bijv. de New Deal, War on Poverty etc.) bleef daardoor wel uit. Als alternatief kon Clinton, gesteund door het Republikeinse Congres, regulering verminderen om, zo was de gedachte, de rol van de overheid te verkleinen en het “groei-initiatief” aan de maatschappij zelf te laten. Zo vonden deregulering en privatisering hun weg op het palmares van Clinton.

Overheidsschuld / BBP

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth, het IMF en Cambridge University Press.

De samenleving: Computers, het internet en tech

Was het in de jaren ’20 de radio, hier was het de PC die langzaam zijn entree maakte in de Amerikaanse samenleving. De PC en het internet hebben de wereld samen misschien wel het radicaalst veranderd van alle innovaties en ontwikkelingen die we ooit tegen zijn gekomen. Via het internet kwamen mensen op allerlei manieren in verbinding te staan wat ze nooit eerder hadden meegemaakt.

Ook nam de arbeidsproductiviteit hard toe door dit soort ontwikkelingen, waardoor de welvaart over de gehele linie steeg. Met die stijgende welvaart groeide ook de consumptie: wie wilde immers niet zo’n mooie PC in huis?

De periode was dan ook sterk te vergelijken met de roaring twenties. Wederom was krediet een belangrijke factor die de snelle groei en stijgende consumptie kon faciliteren. En wederom ging de toename van krediet duidelijk in een opwaartse spiraal, waardoor de schuldenberg zeker richting het eind van het decennium stevige proporties had aangenomen.

Privaatschuld / BBP

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth, het IMF en Cambridge University Press.

De financiële markten: dotcom & telecom

Het beursklimaat van de jaren ’90 was kortgezegd geweldig. Met de economische groei was het goed gesteld, terwijl de inflatie vrij laag bleef. Ook was door technologische ontwikkeling, globalisering en deregulering de toegang tot kapitaal sterk verbeterd. Zo vonden veel Amerikanen hun weg naar de financiële markten, en boekten met name aandelen enorme successen.

Inflatie (jaar/jaar)

De hierboven getoonde grafieken zijn gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller en de Louis Fed

Dat de setting zo perfect was, was tegelijkertijd het grote gevaar. Gedreven door enthousiasme over het internet en de wil om deel uit te maken van het succes op de beurs ging men steeds roekelozer op zoek naar het winnende aandeel. Er doken allerlei bedrijven op, de zogenoemde dotcoms, oftewel bedrijven met dotcom in hun naam, die alleen al om die vermelding snel populair werden onder een breed publiek.

Rentevoet (3-maands T-bills)

S&P Composite Index

De hierboven getoonde grafieken zijn gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

Dit leidde aan het eind van het decennium tot waarderingen die praktisch inhielden dat men verwachtte dat de winst van bedrijven in de komende 10 jaar met 5% per jaar zou groeien! Het waren daarmee de hoogste waarderingen die de moderne financiële markten ooit hadden gezien. Ook de Federal Reserve zag dat, en besloot daarom in 1999 de rente stapsgewijs te verhogen, in de hoop de gekte toch iets te kunnen inbinden.

Obligaties hadden ook een sterk decennium. Door het redelijk conservatieve budget gaf de overheid wat minder schuldpapier uit, en bovendien steeg het aantal buitenlandse bezitters van Amerikaans schuldpapier. Dat, in combinatie met de licht neerwaartse trend van inflatie, was goed nieuws voor de obligatiehouder.

10-jaarsrente (US T-bonds)

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van Robert Shiller.

Voor bezitters van goud en grondstoffen verliep het decennium minder positief. Goud had een gemiddeld negatief rendement. Een reden hiervoor was de uitstroom van kapitaal uit goud terug in aandelen en obligaties. De prijzen van grondstoffen bleven laag door de verbeteringen op het internationale handelstoneel, waardoor ook daar weinig rendement te behalen viel.

Goudprijs

De hierboven getoonde grafiek is gebaseerd op data afkomstig van MeasuringWorth.

Grondstofprijzen

Deze grafiek is gebaseerd op de Bloomberg Commodity Index, afkomstig van Bloomberg LP.

Koorddansend het nieuwe millennium in

Het optimisme op de beurs, technologische ontwikkeling, deregulering, privatisering, het internet, de vele particuliere beleggers op de financiële markten, innoverende financiële instrumenten. Voeg het allemaal bij elkaar en u ziet een economie welke danst op een koord.

Zo lang het koord gespannen blijft gaat het dansen lekker, maar als het koord begint te trillen kan de koorddanser zomaar het evenwicht verliezen, en dan kan de val hard zijn. Wist de belegger hoe stevig het koord was waar hij zich op bevond? En hoe lang zou hij nog blijven dansen?

Beleggen kent risico’s. Uw inleg kan minder waard worden.

Meer uit deze serie

Dit artikel is onderdeel van een serie van twaalf artikelen waarin wordt besproken wat we kunnen leren van 100 jaar beleggen.


Naar het overzicht


Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doet u bij BinckBank. Of u het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank bent u aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?