• Actualiteit

Hoe lang blijft de rente nog laag?

Alles wat je moet weten als belegger.

Gaat de nu al extreem lage rente nog verder dalen? Hoe lang houdt deze situatie aan? En hoe moet ik hier als belegger op anticiperen? Mogelijk horen we hierover de komende weken al meer. Want op 1 november is er sprake van een belangrijk moment op het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt, wanneer Mario Draghi het stokje overdraagt aan zijn opvolgster, de Française Christine Lagarde.

Maar voordat Lagarde komende maand zelf het woord tot de financiële markten richt hier alvast tien antwoorden op de tien meeste gestelde rentevragen.

1. Wat is er gebeurd met de rente?

Niet alleen tijdens de crisisjaren zagen we als gevolg van de recessie razendsnel dalende rentetarieven, maar het was vooral de Italiaan Draghi die, nadat hij in 2011 ECB-president werd, de rente bij gebrek aan inflatie naar beneden bleef drukken. Hij heeft met actief ingrijpen op de financiële markten – met het opkopen van obligaties – de rente naar een historisch dieptepunt gekregen. Met als sluitstuk zijn laatste beslissing om de depositorente op -0,5 procent te zetten.

ECB Depositorente

Bron: ECB depositorente 2013-2019

2. Waarom werd de rente almaar verlaagd?

Aanvankelijk dachten we dat de inflatie en daarmee de rente vanzelf weer zou aantrekken nadat Europa rond 2011-2012 uit de zwaarste economische crisis ooit wist te kruipen. Nadat we banken hadden zien omvallen en eurolanden hadden zien wankelen leek de rust weergekeerd.

Maar ondanks dat Europa uit het dal kroop, trokken investeringen en consumentenbestedingen onvoldoende aan. Met als gevolg dat de economische groei in de eurozone en vooral de voor ECB zo cruciale inflatie maar niet naar normale niveaus wilden stijgen. De voornaamste doelstelling voor de ECB is prijsstabiliteit en niet – zoals voor de Amerikaanse Centrale Bank wel geldt – economische groei.

3. Hoe gebeurde dit?

De ECB verlaagde niet alleen de officiële rentetarieven keer op keer – en maakte deze zelfs negatief – maar besloot ook om voor vele honderden miljarden euro’s aan obligaties op te kopen om daarmee de rente te drukken.

Die lagere rente zou investeren en consumeren aantrekkelijker moeten maken en daarmee de economische groei (en inflatie) weer moeten aanwakkeren. Een theorie die tot dusver nauwelijks is uitgekomen.

4. Is dit een begrijpelijke stap van de ECB?

Daarover ruziën economen al jaren. Aan de ene kant is er bij vrijwel iedere econoom begrip dat de economie via monetair beleid moest worden gestimuleerd zo kort na de financiële crisis van 2008/2009.

De controverse ontstaat over hoe lang er gestimuleerd moet worden. De  critici vinden dat de ECB hiermee veel te ver is gegaan en een te lange periode. Met als gevolg dat door de huidige negatieve rentes de ECB ook geen beleidsinstrumenten meer in handen heeft om in te zetten mocht dat economisch echt noodzakelijk zijn. Volgens de voorstanders is een voortzetting van een ruim monetair beleid de enige weg om te gaan.

5. Zijn alle rentes laag?

Ja, de kapitaalmarkt- en geldmarktrente staan op ongekend lage niveaus met als gevolg dat ook spaarrentes richting het nulpunt bewegen (en soms zelfs al negatief zijn) en ook voor hypotheken ongekend lage rentes worden gerekend. Zelfs voor lange rente vaste periodes van 20 tot 30 jaar.

Behalve fors hogere huizenprijzen heeft dit alles heeft nog niet geleid tot het aanjagen van consumentenbestedingen en investeringen, en daarmee de inflatie.

6. Voor wie is de lage rente een voordeel en voor wie een nadeel?

Wie schulden heeft of geld moet lenen betaalt fors minder rente. Niet alleen particulieren en bedrijven, maar ook overheden met forse staatsschulden houden daardoor jaarlijks miljarden euro’s over.

Minder gunstig is het voor spaarders, die hun tegoeden – wanneer rekening wordt gehouden met inflatie – nu ieder jaar zelfs iets in waarde zien dalen. Ook de pensioenfondsen kampen met grote problemen omdat zij – ondanks de goede beleggingsrendementen op het moment – hun toekomstige verplichtingen tegen extreem lage rekenrentes contant moeten maken.  

7. Hoe lang blijft de rente nog zo laag?

Dat durft eigenlijk niemand te zeggen, maar toch houden steeds meer economen er rekening mee dat de rente voorlopig nog wel even laag zal blijven. Vooral omdat er nog geen tekenen zijn dat de inflatie in Europe de komende jaren duidelijk aan gaat trekken. Daarbij wordt onder meer verwezen naar de koers van de zogenaamde 5x5x inflatieswap (zie grafiek hierna). Dit is een actuele voorspeller van het gemiddelde niveau van de inflatie over de vijf jaar die over vijf jaar aanvangen. De trend is sinds 2018 scherp dalend en bereikte afgelopen zomer een dieptepunt van 1,2%, ofwel fors onder de door de ECB beoogde 2%.

low-flation-rente

Bron: Bloomberg, 2019

8. Wat betekent de lage rente voor mij als belegger?

Beleggers hebben de afgelopen jaren flink kunnen profiteren van de lage rente. Door het uitblijven van vraag naar geld voor investeren of consumeren, is er veel geld richting de financiële markten gegaan. Dat was niet alleen gunstig voor de aandelenkoersen maar ook obligatiebeleggingen waren lucratief (en drukten de rente nog verder). We hebben de laatste jaren kennis gemaakt met het acroniem TINA en dit staat voor There Is No Alternative. Hiermee wordt bedoeld dat aandelen een van de weinige asset classes is waar nog rendement behaald kan worden.

9. Kan ik nog verder profiteren?

Beleggen kent risico, en het voorspellen van de rente is per definitie speculatief. Het lijkt er op dat de rente niet snel fors omhoog zal gaan, maar of deze ook nog verder zal dalen is evenmin zeker.

Mocht u een nog verdere daling van de rente verwachten, dan zullen met name aandelen als belegging aantrekkelijk blijven. Een mandje van Europees gespreide aandelen kan zorgen voor ongeveer 3% dividendrendement. Voor obligaties is het beeld minder helder. De effectieve rendementen die nu op obligaties gemaakt kan worden zijn (zeer) laag. En voor staatsobligaties zelfs negatief. Dus een obligatiebelegger zal dan koerswinst moeten behalen. En dit gebeurt alleen als de rente ook daadwerkelijk verder zakt.

Ziet u een stijging van de rente, dan is de kans groot dat beide asset classes in eerste instantie negatief zullen reageren.

10. Gaat Lagarde het beleid qua rente veranderen?

Aangezien Draghi de ECB verlaat vlak nadat de rente opnieuw verlaagd werd en een nieuwe opkoopronde van obligaties werd aangekondigd lijkt het er niet op dat Lagarde snel voor een trendbreuk zal zorgen. Zeker nu de seinen van de Europese economie steeds meer richting oranje en rood springen is het de vraag of de ECB haar monetaire beleid op korte termijn over een andere boeg gaat gooien.

Maar veel hangt uiteraard af van hoe Lagarde zich zelf de komende maanden gaat presenteren. De meeste marktvorsers gaan er echter wel vanuit dat ze ‘een duif’ is die voorstander is van voortzetting van een ruim monetair beleid.

Zoals het een goed bankpresident betaamt uit ze daarover geen woord te veel. Zeker nu ze nog niet officieel in functie is.

Dat verandert echter komende week. Vooral wanneer zij komende maand haar eerste beleidsvergadering voorzit en daarna een persconferentie geeft zullen haar woorden op een goudschaaltje gewogen worden.

Beleggen brengt risico's met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden.

Ook beleggen bij Binck?


Beleggen doe je bij BinckBank. Of je het graag zelf doet of wilt laten doen, bij BinckBank ben je aan het juiste adres.

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?