Het trading plan

 DOOR PETER SIKS 

In een trading plan beschrijft u op hoofdlijnen uw handelsstrategie. Het dwingt u om vooraf na te denken over uw eigen handelsregels. Het is een document waarmee u onder andere de grenzen aangeeft waarbinnen u gaat handelen.

Een resultaat van een trading plan zou moeten zijn dat helder wordt wat uw ‘edge’ is ten opzichte van de andere marktparticipanten. Anders gezegd, wat gaat ervoor zorgen dat u het beter gaat doen dan gemiddeld? Als u dat niet kunt benoemen, is de kans groot dat u geen edge heeft en dan is ieder resultaat beter dan de markt gebaseerd op geluk.

De onderdelen van het plan

Aan de hand van een vragen kunt u uw eigen handelsplan schrijven. En is het noodzakelijk dat het een boekwerk wordt van meer dan 20 pagina’s? Nee, er zijn handelsplannen die uitstekend op een A-4tje passen. Hieronder vindt u de belangrijkste vragen om te adresseren.

  1. Waarom gaat u handelen?

    Dit lijkt wellicht een wat vreemde vraag, maar het antwoord op deze vraag vertelt wel iets over uw onderliggende motieven. En het is aan u om te bepalen of het zuivere motieven zijn. Maar als een van de motieven ‘snel veel en gemakkelijk geld verdienen is’, dan is de kans groot dat u daarin teleurgesteld zult worden. Trading staat zeker niet gelijk aan ‘easy money’.

    Een ander motief zou de fascinatie voor fluctuerende koersen kunnen zijn. Het zou toch mogelijk moeten zijn om aan die beweging geld te verdienen? Of u ziet trading als een spel en u houdt nou eenmaal van spelletjes. Of de vrijheid van het kunnen handelen op de beurs spreekt u aan.

    Motieven om actief te handelen op de beurs verschillen van handelaar tot handelaar. Inzicht in uw eigen onderliggende reden zal het succes vergroten. Want met een verkeerde reden gaan handelen zal leiden tot verlies. En dat onnodige verlies voorkomen is al winst.

  2. Wat is uw doelstelling?

    Voordat u begint met handelen is het goed om een doelstelling te hebben. U hebt dan een meetpunt waarop u in de toekomst kunt besluiten of het wel of niet goed gaat. En of het verstandig is om wel of niet door te gaan met handelen.

    Stel dat uw doelstelling is om - na kosten - € 300 per dag te verdienen. Op jaarbasis – waarbij er gerekend wordt met 220 handelsdagen per jaar – zou dat uitkomen op € 66.000. Met een handelskapitaal van een half miljoen ziet dat eruit als haalbaar. Er wordt een rendement van 13,2% nagestreefd.

    Maar als het handelskapitaal € 20.000 is wordt de rekensom minder realistisch. Dan is € 300 per dag een rendement van 1,5% per dag! (Op jaarbasis zou het rendement uitkomen op 330%). Het is aan ieder om te bepalen hoe realistisch dit is.

  3. Wat gaat u handelen?

    De keuze in wat u gaat handelen is niet heel eenvoudig. U kunt kiezen uit aandelen, grondstoffen, valuta’s en afgeleide producten zoals opties, turbo’s en futures. Maar laten we beginnen met iets dat voor een grote groep het meest voor de hand ligt, en dat zijn aandelen. Maar wilt u dan juist zeer liquide aandelen handelen? Of bent u op zoek naar de minder liquide aandelen? Of ligt uw affiniteit meer bij andere producten zoals valuta’s of grondstoffen?

    Wel of geen derivaten is uiteraard ook een belangrijke keus om te maken. Bij afgeleide producten zoals futures, opties en turbo’s is er sprake van een hefboom. Dit is heel aantrekkelijk om dat er met een beperkt kapitaalsbeslag een grote positie in de onderliggende waarde ingenomen wordt. Maar let wel, de winsten gaan (procentueel) wel hard als het goed gaat, maar bij een verkeerde inschatting kunnen de verliezen ook direct fors oplopen!

    Een van de succesfactoren bij handelen is focus. Handel daarom niet te veel producten tegelijk. Niet alleen is het lastig om het overzicht te houden, de kans is ook aanwezig dat de onderlinge correlatie hoog is. In dat geval heeft u veel posities te managen als de markt één richting op beweegt.

  4.  

  5. Waarom gaat u dat product handelen?

    Het is goed om te weten waarom u precies dat product gaat handelen. Een voorbeeld kan dit wellicht verduidelijken. Het product om in te handelen is gevallen op een liquide aandelenindex future. De keus is de Eurostoxx50 future of de DAX future. Voor de keus is het belangrijk om de belangrijkste contractspecificaties te vergelijken.

     

    DAX

    Eurostoxx50

    Contractgrootte

    25

    10

    Stand index

    12.800

    3.470

    Tick size

    0,5 punt (= € 12,50)

    1 punt (= € 10)

    Exposure

    € 320.000

    € 34.700

    Gemiddelde omzet

    125.000

    2.000.000

    Handelstijden

    07:50 – 22:00

    07:50 – 22:00

     

    Het meest opvallende verschil is de exposure (= positie in de markt) tussen de twee futures. Bij de DAX-future is de positie ruim negenmaal groter dan bij de Eurostoxx50-future! Verder is de liquiditeit in de DAX-future beduidend kleiner dan in de DAX-future.

    Dit soort verschillen in de contractspecificaties zijn belangrijk. Als u een trader bent die gefaseerd in-en uitstapt, is de minder zware Eurostoxx50-future meer geschikt dan de DAX-future.

    Verder verschilt de dagelijkse liquiditeit van beide onderliggende waardes enorm.

  6. Wat is uw edge?

    Dit is de factor waarmee u zich onderscheid van de rest van de spelers. En zorg hier dat u onderscheidend bent want als u hier invult dat het ‘handelen op nieuws’ is, dan is dat een ambitieuze stelling. De kans is namelijk zeer groot dat professionele handelspartijen eenvoudigweg snellere nieuwsfeeds hebben dan u.

    Het kan wel zijn dat u beter in staat bent om u hoofd koel te houden in een zeer volatiele markt rondom nieuws en dat u daar een eigen aanpak voor hebt ontwikkeld.

    Een edge kan ook zijn dat u heel goed bent in het lezen van jaarverslagen en andere persberichten zodat u op wat langere termijn een betere inschatting kunt maken van de koersbewegingen. Een edge kan ook zijn een (gebackteste) zelf ontwikkelde TA-indicator.

    Kortom, het is belangrijk dat u weet waarom u het beter gaat doen dan gemiddeld.

  7. Hoe gaat u handelen (lees: beslissen)

    Een onderdeel van deze vraag is of u actief of passief gaat handelen. Bij actief handelen bent u een ‘market taker’. U koopt op de laatprijs en u verkoopt op de biedprijs. Kortom, u betaalt altijd de spread.

    Een passieve handelaar zal proberen te kopen op de biedprijs (door ‘erbij’ te gaan liggen in het orderboek) en te verkopen op de laatprijs. Deze laatste manier van handelen probeert gebruik te maken van de spread.

    Wat u kiest, hangt niet alleen af van de situatie, maar ook wat het beste bij u past. Er zijn handelaren die vrijwel altijd actief handelen en er is ook een groep die vrijwel altijd passief handelt.

    Een ander onderdeel van deze vraag is op basis waarvan u gaat beslissen wat u gaat doen. Wordt er beslist op basis van Technische Analyse (TA) of wordt er meer vertrouwd op de Fundamentele Analyse (FA)? Noot: bij actief handelen op de korte termijn speelt FA vaak een (zeer) beperkte rol.

    Er kan ook gehandeld worden op basis van de orderflow in het aandeel. Dan zijn de transacties en de opbouw van het orderboek dus heel belangrijk. Deze laatste invalshoek wordt vooral gebruikt door daghandelaren. Deze manier van daytraden vereist veel ‘koers-kijk-ervaring’.

  8. Waar gaat u handelen?

    Voor de meeste handelaren zal dit ‘gewoon thuis’ zijn. Maar wellicht is er ook de mogelijkheid om met een aantal mensen bij elkaar te gaan zitten en zodoende de kosten van bijvoorbeeld een (Reuters) nieuwsfeed te delen. Maar als u het vanuit huis doet, is het goed om een ruimte speciaal voor het handelen in te richten. Prettige stoel, voldoende schermen en goede internetverbinding (met wellicht een tweede lijn als back up) zodat u ongestoord kunt handelen.

  9. Wanneer gaat u traden?

    Actief handelen op de beurs vraagt veel tijd. Zeker daghandelen kunt u zien als een dagtaak. Maar dit betekent niet dat u iedere dag hoeft te handelen. Het kan zijn dat u alleen in bepaalde periodes wilt handelen. Bijvoorbeeld vooral in het cijferseizoen. Of als de volatiliteit in de algemene markt voldoende hoog (of juist laag) is.

    Er zijn ook daghandelaren die een beperkt gedeelte van de dag handelen. Bijvoorbeeld rondom de opening of tegen het slot. Dit zijn allemaal mogelijkheden die ieder voor zich moet onderzoeken.

  10. Hoe richt u riskmanagement in?

    Over riskmanagement zijn boeken vol geschreven en er zullen nog vele boeken over geschreven worden. Het is een extreem belangrijk onderwerp voor iedere handelaar.

    Wat kan helpen is om te evalueren na een aantal trades, bijvoorbeeld 25 trades. Soms zullen deze 25 trades plaatsvinden in een aantal dagen, soms zal dit enkele weken duren. De set van 25 trades wordt bekeken en geëvalueerd. Een paar ratio’s die kunnen helpen bij de evaluatie zijn de volgende:

  11. Hoe ziet uw Money Management eruit?

    Onthoud om te beginnen de stelregel: handel kleiner als het niet goed gaat!

    De vraag is hier hoe u het beste met uw handelskapitaal kunt omgaan. Hoeveel zet u bijvoorbeeld in per trade? Wat is uw maximale verlies per trade? En hier zijn er duidelijke verschillen tussen aandelen enerzijds en afgeleide producten als turbo’s anderzijds. Bij een turbo kunt u maximaal uw inleg verliezen en in die zin kunt u eenvoudig bepalen hoeveel turbo’s u mag kopen.

    Bij aandelen ligt dat iets ingewikkelder want theoretisch gezien kunt u wel uw gehele inleg kwijtraken bij een investering in aandelen. In de praktijk is het zeer zeldzaam dat een aandeel van de ene op de andere dag € 0 waard geworden is. U zou er dus bijvoorbeeld voor kunnen kiezen dat u tweemaal de standaarddeviatie van de dag neemt als stoploss. U weet dan hoeveel geld u kunt investeren.

    Voorbeeld

    Aandeel ABC noteert € 25 en de volatility is 24%. Als we de jaar-volatility delen door het kwadraat van het aantal handelsdagen (√ 256 = 16), komt u uit op 1,5% per dag. Dit is 1 standaarddeviatie. Twee standaarddeviaties is drie procent en dat betekent dat de stoploss op € 24,25 komt te liggen. Een maximaal verlies van € 0,75 per aandeel. Het maximale verlies per dag heeft u vastgesteld op bijvoorbeeld € 500. Dit betekent dat u 667 aandelen (€ 500/€ 0,75) kunt kopen.

  12. Evaluatie

    ‘I never lose. I either win or learn’ - Nelson Mandela

    Prachtige zin om het belang van evaluatie aan te geven. Eén (of meerdere) verliestrade vertelt u iets en het is essentieel om die les te leren zodat het niet nogmaals gebeurt. Evaluatie is het vertrekpunt van verder onderzoek. Zijn er dingen veranderd? Kloppen mijn handelsregels (nog) wel? Heb ik emotioneel – en tegen mijn eigen regels in – gehandeld? Klopt mijn backtest wel? Heb ik te groot gehandeld?

    Kortom, allemaal vragen die uit de evaluatie tevoorschijn zouden kunnen komen. En het zijn belangrijke vragen want het beantwoorden ervan maakt uw handelsplan alleen maar beter.

In de praktijk

Uiteraard is het prettig om een aantal zaken benoemd te hebben die in een trading plan thuishoren. Maar hoe zou dit eruit kunnen zien in de praktijk? Hieronder ziet u het voorbeeld van een trading plan. Het is uiteraard een fictief plan, maar het beantwoordt wel de belangrijkste vragen.

Daarbij zult u waarschijnlijk merken dat u voor uzelf een aantal vragen uitgebreider wilt beantwoorden dan in dit voorbeeld gedaan is.

 

Handelsplan

 

Waarom

Extra inkomsten naast parttime werk

Doelstelling

€ 15.000 (= € 70 per dag bij 220 handelsdagen per jaar)

Handelskapitaal

€ 25.000

Wat wordt gehandeld

Binck turbo’s op de AEX-index

Waarom dat

Bekende index en geen handelskosten

Wanneer

Reguliere werk in de avond maakt het mogelijk om iedere ochtend te handelen

Edge

  • Eigen, zelf ontwikkelde indicatoren
  • Strakke riskmanagementregels
  • Reële rendementseis
  • Geen overnight posities
  • Maximaal verlies altijd bekend door te handelen met turbo’s (geen Black Swan)

Hoe

Basis is eigen ontwikkelde indicatoren, gebaseerd op volatility en Bollinger Bands

Waar

Vanuit ‘trading room’ thuis

Maximaal verlies per dag

€ 250 (gerekend vanaf de high van de dag)

Maximale winst per dag

€ 1.000

Maximale drawdown

10% van het handelskapitaal (en betekent automatisch verplichte pauze/evaluatie van minimaal een week))

Overnight posities

Nooit

Evaluatie

Na 25 trades worden de parameters bekeken

 

Tot slot

“Alice: Would you tell me, please, which way I ought to go from here?
The Cheshire Cat: That depends a good deal on where you want to get to.
Alice: I don't much care where.
The Cheshire Cat: Then it doesn't much matter which way you go.


Een handelsplan geeft richting en houvast. En beide heeft u nodig als handelaar, want u wilt geen Alice in Wonderland zijn.

Lees het volgende artikel uit de serie: De psychologie van het traden

Beleggen kent risico's. Uw inleg kan minder waard worden.


 

PETER SIKS

Peter Siks werkt al meer dan 25 jaar in de financiële wereld en is gepokt en gemazeld in beleggen. Peter is onder meer geïnteresseerd in de psychologische aspecten van beleggen en sinds 2010 is hij werkzaam bij BinckBank als beleggerstrainer.


Toegang tot alle content?

Start vandaag nog


Word nu klant!   Meer info

Nu u hier toch bent...


Zoals u kan zien maken we u graag wijzer met nieuws, inspiratie en kansen.
Wilt u weten wat BinckBank u nog meer te bieden heeft?

Al ruim 300.000 klanten gingen u voor!
Start nu en krijg toegang tot de Binck Academy.


Open een rekening   Informatiepakket aanvragen


De beleggersinformatie op deze pagina is afkomstig van derden, te weten van Peter Siks. De bijdragen van Peter Siks zijn op persoonlijke titel geschreven en zijn niet bedoeld als individueel beleggingsadvies van BinckBank. Alle geboden informatie is algemeen, indicatief van aard en houdt geen rekening met uw financiële situatie, risicobereidheid en beleggingsdoelstellingen. Voor meer informatie over de werking, risico's en eigenschappen van de besproken fondsen verwijzen wij naar de relevante productpagina’s. Daar kunt u ook de essentiële beleggersinformatie en het prospectus van elk fonds raadplegen. Log hiervoor in op uw rekening en selecteer het betreffende fonds. Peter Siks ontvangt van BinckBank een vergoeding voor zijn artikelen. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico’s kunt u lezen op de productpagina's.